پژوهش های فقهی حقوق بشر

پژوهش های فقهی حقوق بشر

بررسی تطبیقی حق دسترسی به اطلاعات در مرحله پیش قراردادی فرانچایز از منظر فقه و حقوق بشر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.
2 گروه حقوق خصوصی، واحد ورامین_ پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه حقوق خصوصی، واحد ورامین_ پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/jhsrj.2026.2092898.1093
چکیده
زمینه و هدف، قرارداد فرانچایز از جمله قراردادهای نوین و پیچیده تجاری است که در آن، مرحله پیش‌قراردادی نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری رضایت طرفین دارد. هدف این مقاله بررسی تطبیقی حق دسترسی به اطلاعات در مرحله پیش قراردادی فرانچایز از منظر فقه و حقوق بشر است.

مواد و روش‌ها، مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.

ملاحظات اخلاقی، در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.

یافته‌ها، اگرچه در فقه امامیه «حق دسترسی به اطلاعات» به‌عنوان یک عنوان مستقل مطرح نشده است، اما قواعدی چون منع غرر، حرمت تدلیس، قاعده لاضرر، منع اکل مال به باطل و بنای عقلا، ظرفیت لازم برای حمایت از افشای اطلاعات اساسی و جلوگیری از پنهان‌سازی اطلاعات مؤثر در اراده قراردادی را دارند. همچنین، از منظر حقوق بشر، این حق را می‌توان با مفاهیمی چون کرامت انسانی، خودمختاری فردی، رضایت آگاهانه، عدالت قراردادی و حمایت از طرف ضعیف‌تر توجیه کرد.

نتیجه‌، بر اساس نتایج این تحقیق، حق دسترسی به اطلاعات در مرحله پیش‌قراردادی فرانچایز در حقوق ایران قابل شناسایی و توجیه است و مناسب‌ترین الگو برای تحقق آن، پذیرش تعهد فرانچایزر به افشای اطلاعات اساسی پیش از انعقاد قرارداد، همراه با ضمانت اجراهای روشن مانند حق فسخ، جبران خسارت و در موارد شدید، بی‌اعتباری قرارداد است.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 تیر 1405