زمینه و هدف: اختلافات اداری چالش رایج در محیط‌های سازمانی، نهادها و ادارات محسوب می‌شوند. در سال‌های اخیر، استفاده از روش‌های جایگزین حل اختلافات (ADR)، به‌ویژه از طریق نهادهای مردم‌نهاد، به‌عنوان یک راه‌حل موثر برای کاهش تنش‌ها و تسهیل فرآیند حل اختلافات در سازمان‌ها مطرح شده است که محور بحث حاضر می‌باشد.

مواد و روش‌ها: تحقیق حاضر از نوع نظری و روش مقاله حاضر توصیفی-تحلیلی است.

ملاحظات اخلاقی: در نگارش مقاله حاضر، اصول نگارش مقاله به لحاظ علمی و اخلاقی رعایت شده است.

یافته‌ها: مصالحه، داوری و هیأت عالی حل اختلافات سازوکارهای مناسبی برای استفاده از نقش سازمان‌های مردمی در حل اختلافات مردمی است. در کنار آن، هیأت حل اختلافات منبعث از دستورالعمل قراردادی وزات نفت و داوری که برگرفته از قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372است، قابل توجه هستند.

نتیجه‌گیری: بر اساس مواد مختلف قانون رسیدگی به تخلفات اداری و دستورالعمل‌های مربوط به حل اختلافات قراردادی وزارت نفت، استفاده از روش‌های مصالحه‌ای و داوری در حل اختلافات اداری از نظر قانونی قابل پذیرش است. به‌ویژه مواد 9، 12 و 17 قانون رسیدگی به تخلفات اداری به‌طور غیرمستقیم ابزارهایی برای ایجاد فرصت‌های مصالحه در سازمان‌های دولتی فراهم می‌آورند. نهادهای مردم‌نهاد می‌توانند نقش حیاتی در تسهیل فرآیندهای حل اختلافات اداری ایفا کرده و با استفاده از سازوکارهای موجود، به‌طور مؤثری در کاهش فشار بر سیستم قضائی و ارتقاء کارایی سازمان‌ها نقش داشته باشند.