پژوهش های فقهی حقوق بشر

پژوهش های فقهی حقوق بشر

روابط جنسی متاورسی در فقه امامیه؛ تبیین معیارهای مشروعیت با تأکید بر رضایت، کرامت انسانی و حریم خصوصی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.
2 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران
3 گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران
4 گروه حقوق، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران
10.22034/jhsrj.2026.2104129.1120
چکیده
زمینه و هدف: با گسترش فناوری‌های واقعیت مجازی و متاورس، شکل‌های نوینی از تعاملات جنسی پدیدار شده است که از منظر فقه و حقوق بشر، پرسش‌هایی درباره مشروعیت، رضایت، کرامت انسانی و حریم خصوصی ایجاد می‌کند. هدف پژوهش حاضر، تبیین معیارهای فقهی مشروعیت روابط جنسی متاورسی و بررسی آثار حقوقی آن با تأکید بر سه معیار رضایت، کرامت انسانی و حریم خصوصی است.

مواد و روش‌ها: پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع فقهی و حقوقی انجام شده است.

ملاحظات اخلاقی: در انجام پژوهش، اصول اخلاق پژوهش، امانتداری علمی و صحت در نقل مطالب رعایت شده است.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد در روابط میان زوجین، نکاح صحیح، رضایت متقابل و فقدان عنوان محرّم مستقل، مبنای اولیه مشروعیت است. رضایت ماهیتی مستمر دارد و استفاده از آواتار، تجهیزات هپتیک، داده‌های زیستی و تداوم تعامل را نیز دربرمی‌گیرد. افزون بر این، نقض کرامت انسانی، هتک حیثیت یا تعرض به حریم خصوصی می‌تواند مستقل از مشروعیت رابطه اولیه، موجب ضمان یا مسئولیت حقوقی شود.

نتیجه‌گیری: فناوری متاورس فی‌نفسه موجب حرمت نیست و در روابط مشروع زوجین، استفاده رضایت‌مندانه از آن، در صورت فقدان عنوان محرّم مستقل، قابل پذیرش است. در مقابل، تحمیل تعامل جنسی، سوءاستفاده از هویت دیجیتال، افشای اطلاعات خصوصی یا ورود زیان می‌تواند مشروعیت رفتار را مخدوش کند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 شهریور 1405