پژوهش های فقهی حقوق بشر

پژوهش های فقهی حقوق بشر

مناسبات امنیت و آزادی در تضمین حریم خصوصی شهروندان در نظام حقوق اساسی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق عمومی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران
2 گروه حقوق عمومی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران
3 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران.
10.22034/jhsrj.2026.2096438.1113
چکیده
زمینه و هدف: امنیت عمومی و آزادی‌های فردی از بنیادی‌ترین ارزش‌های حقوق عمومی‌اند که در بسیاری از نظام‌های حقوقی در معرض تعارض و کشاکش قرار می‌گیرند. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز در اصولی همچون ۹، ۲۴ و ۲۷ به این موضوع پرداخته است، اما به دلیل به‌کارگیری مفاهیم کلی، معیارهای مبهم و فقدان سازوکارهای اجرایی شفاف، زمینه سوءبرداشت‌ها و محدودسازی‌های نامتناسب فراهم شده است.

مواد و روش‌ها: این تحقیق از نوع نظری بوده ‌روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی می‏باشد.

یافته‌ها: اصلاحات پیشنهادی بر سه محور اصلی استوارند: پذیرش آزادی به‌عنوان قاعده و امنیت به‌عنوان استثنا؛ الزام به وجود قانون دقیق، شفاف و قابل پیش‌بینی برای هرگونه محدودیت؛ و ایجاد سازوکارهای نظارت و پاسخ‌گویی مؤثر از طریق کنترل قضایی و پارلمانی، انتشار دلایل مکتوب و محدودسازی زمانی و موضوعی اقدامات.

ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.

نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان می‌دهد که چنین اصلاحاتی می‌تواند تعادل پایدار و سنجش‌پذیری میان آزادی و امنیت برقرار کرده، از امنیت‌محوری دائمی جلوگیری نماید و در عین حال امکان واکنش سریع در برابر تهدیدهای واقعی را حفظ کند. به این ترتیب، بازنگری اصول ۹، ۲۴ و ۲۷ نه تنها موجب تقویت حاکمیت قانون و اعتماد عمومی خواهد شد، بلکه جایگاه حقوق اساسی کشور را در انطباق با معیارهای پذیرفته‌شده بین‌المللی ارتقا خواهد داد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 شهریور 1405