زمینه و هدف: با گسترش تهدیدات نوپدید در حوزه سلامت جهانی، نسبت میان امنیت سلامت، حقوق بشر و حقوق کیفری اهمیت فزاینده‌ای یافته است. این مقاله با تمرکز بر انتشار عمدی HIV، درصدد بررسی این مسئله است که جرم‌انگاری چنین رفتاری در چارچوب تروریسم سلامت تا چه میزان قابل توجیه بوده و چگونه می‌توان آن را با اصول بنیادین حقوق بشر سازگار ساخت.

مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی تطبیقی انجام شده است. در این راستا، مبانی نظری امنیت سلامت، حق بر سلامت، جرم‌انگاری انتقال HIV و نمونه‌هایی از تحولات حقوقی در نظام‌های مختلف مورد تحلیل قرار گرفته‌اند.

ملاحظات اخلاقی: در تحلیل موضوع، اصولی مانند کرامت انسانی، منع تبعیض علیه افراد مبتلا به HIV، حفظ حریم خصوصی، تناسب در مداخله کیفری، اصل قانونی بودن جرایم و مجازات‌ها و ضرورت حمایت از حق بر سلامت مورد توجه قرار گرفته است.

یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رویکردهای نوین حقوقی از جرم‌انگاری گسترده و مبتنی بر ترس فاصله گرفته و بر معیارهایی چون قصد مجرمانه، خطر واقعی، رابطه سببیت و تناسب تأکید دارند. همچنین، انتقال HIV در سیاست جنایی معاصر، جز در موارد افراطیِ همراه با قصد آسیب‌رسانی گسترده، با بیوتروریسم کلاسیک یکسان نمی‌باشد.

نتیجه‌گیری: جرم‌انگاری انتشار عمدی HIV تنها در صورتی موجه و مشروع است که به‌صورت محدود، مبتنی بر احراز قصد، وجود خطر واقعی و رعایت اصول حقوق بشری طراحی شود.