زمینه و هدف: انتقال محکومین و استرداد مجرمین از مهم‌ترین جلوه‌های همکاری قضایی میان دولت‌ها در حقوق بین‌الملل است که بر تعهدات معاهده‌ای و قواعد عرفی استوار است. تحولات پس از جنگ جهانی دوم و شکل‌گیری ارزش‌های فراملی، تعهدات گسترده‌تری را برای دولت‌ها ایجاد کرد که گاه مستقل از اراده مستقیم آن‌ها بوده و مسئولیت مشترکی را برای جامعه بین‌المللی به همراه داشته است. در این میان، «تعهد به همکاری» در حقوق کیفری بین‌المللی اهمیت ویژه‌ای یافته است. هدف پژوهش حاضر، بررسی مبانی و نحوه همکاری دولت‌ها در زمینه استرداد مجرمین و انتقال محکومین و تبیین نقش این سازوکارها در مبارزه با جرایم فراملی است.

مواد و روش‌ها: این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی انجام شده است. داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای شامل کتاب‌ها، مقالات علمی، اسناد بین‌المللی و معاهدات مرتبط گردآوری و با روش تحلیل حقوقی بررسی شده‌اند. همچنین دیدگاه‌های حقوق‌دانان و رویه‌های موجود در این حوزه مورد مطالعه قرار گرفته است.

ملاحظات اخلاقی: اصول امانت‌داری علمی، استناد دقیق به منابع و رعایت حقوق مالکیت فکری در تمامی مراحل پژوهش مورد توجه قرار گرفته است.

یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد استرداد مجرمین و انتقال محکومین از مهم‌ترین سازوکارهای همکاری بین‌المللی در مقابله با جرایم فراملی هستند.

نتیجه‌گیری: تقویت چارچوب‌های حقوقی بین‌المللی، توسعه معاهدات دوجانبه و چندجانبه و گسترش اعتماد متقابل میان دولت‌ها می‌تواند کارآمدی فرآیند استرداد مجرمین و انتقال محکومین را افزایش داده و به ارتقای نظم و عدالت جهانی کمک کند