پژوهش های فقهی حقوق بشر

پژوهش های فقهی حقوق بشر

سیاست جنایی ایران در مقابله با ارتشاء و نقش آن در حمایت از حقوق بشر: با تأکید بر مبانی فقه امامیه و اسناد بین‌المللی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسین کاظم زاده سنگرودی 1
ابوالحسن شاکری 2
سیدمهدی احمدی 3
1 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
3 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه ساری، ساری، ایران.
10.22034/jhsrj.2026.2088686.1072
چکیده
زمینه و هدف: بررسی سیاست جنایی کشورها در قبال این جرم و ارزیابی میزان کارآمدی آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف این پژوهش تحلیل سیاست جنایی ایران در قبال جرم ارتشاء با تأکید بر مبانی فقهی و نیز مقایسه آن با برخی استانداردهای بین‌المللی مبارزه با فساد است.

مواد و روش‌ها: این تحقیق از نوع نظری بوده ‌روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی می‏باشد و روش جمع‏آوری اطلاعات بصورت کتابخانه‏ای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است.

یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که جرم‌انگاری ارتشاء در نظام حقوقی ایران تا حد زیادی متأثر از مبانی فقهی، به‌ویژه آموزه‌های قرآنی و روایی درباره حرمت رشوه و منع اکل مال به باطل است و قانونگذار با پیش‌بینی مجازات‌های نسبتاً شدید، تلاش کرده است از سلامت نظام اداری حمایت کند. در عین حال، بررسی اسناد بین‌المللی نشان می‌دهد که در کنار واکنش کیفری، توجه گسترده‌ای به سازوکارهای پیشگیرانه، شفافیت اداری و تقویت نظام‌های نظارتی وجود دارد.

ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.

نتیجه‌گیری: بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که اگرچه سیاست جنایی ایران در حوزه جرم‌انگاری و واکنش کیفری با بسیاری از استانداردهای بین‌المللی همگرایی دارد، اما برای افزایش کارآمدی آن لازم است تدابیر پیشگیرانه، سازوکارهای نظارتی و سیاست‌های ساختاری مقابله با فساد بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
ارتشاء
سیاست جنایی
فساد اداری
مبانی فقهی
اسناد بین‌المللی
پژوهش های فقهی حقوق بشر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 تیر 1405