پژوهش های فقهی حقوق بشر

پژوهش های فقهی حقوق بشر

بررسی کاهش قدرت دولت نسبت به حقوق فردی بر اثر توسعه حقوق بشر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق بین‌الملل عمومی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
2 گروه حقوق بین‌الملل عمومی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3 گروه حقوق بین‌الملل عمومی ،واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
10.22034/jhsrj.2026.2089845.1077
چکیده
زمینه و هدف: حقوق بشر از بنیادی‌ترین مفاهیم در حقوق داخلی و حقوق بین‌الملل معاصر به شمار می‌آید و با تحول نظام حقوق بین‌الملل، جایگاه فرد در برابر دولت دستخوش تغییرات اساسی شده است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر توسعه حقوق بشر بر کاهش قدرت دولت در برابر حقوق فردی انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق این است که گسترش حقوق بشر در نظام بین‌الملل موجب محدود شدن قدرت دولت‌ها در قبال حقوق افراد شده است یا خیر.
مواد و روش­ها: این تحقیق از نوع نظری بوده ‌روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی می‏باشد.
ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت­داری رعایت شده است.
یافته­ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که با شکل‌گیری نظام نوین حقوق بین‌الملل و گسترش اندیشه‌های عقل‌گرایانه در حوزه حقوق بشر، جایگاه فرد در عرصه حقوق بین‌الملل تقویت شده و دولت‌ها ناگزیر به پذیرش تعهدات گسترده‌تری در قبال حقوق افراد شده‌اند. همچنین ادبیات اسناد بین‌المللی حقوق بشر نشان می‌دهد که در برابر دولت‌ها رویکردی تعهد محور و در قبال افراد رویکردی حق‌محور شکل گرفته است.
نتیجه­: نتایج پژوهش حاکی از آن است که توسعه­ی حقوق بشر در نظام بین‌الملل، به تدریج موجب محدود شدن اقتدار مطلق دولت‌ها و تقویت جایگاه حقوق فردی شده است. در نتیجه، دولت‌ها نه تنها از منظر حقوقی بلکه از حیث منافع و مشروعیت سیاسی نیز ملزم به رعایت و حمایت از حقوق بشر و احترام به حقوق افراد هستند.
کلیدواژه‌ها

- آرنت، هاناه، توتالیتاریسم (حکومت ارعاب، کشتار، خفگان)، مترجم: محسن ثلاثی، تهران، انتشارات جاویدان، چاپ دوم، 1366.
- اکبر، علی، سیری در اندیشه­های سیاسی معاصر، تهران، انتشارات الست، 1370.
- امیر ارجمند، اردشیر، «آموزش حقوق بشر»، فصلنامه تحقیقات حقوقی, دورۀ دوم، شمارۀ بیست­وپنجم و بیست­وششم، 1378.
- برلین، آیزیا، چهار مقاله درباره آزادی، مترجم: محمدعلی موحد، تهران، انتشارات خوارزمی، 1368.
- حیدری مقدم، ندا؛ حکاک­زاده، محمدرضا، «زوال دولت محوری پارادایمی جدید در حقوق بین­الملل»، تحقیقات نوین میان رشته­ای حقوق، دورۀ دوم، شمارۀ چهارم، 1401.
- ذاکریان، مهدی، همه حقوق بشر برای همه، تهران، نشر میزان، 1392.
- راسخ، محمد، حق و مصلحت: مقالاتی در فلسفه حقوق، تهران، انتشارات طرح نو، چاپ اول، 1381.
- سیموندوس، جانوس، حقوق بشر: ابعاد نوین و چالش­ها، مترجم: محمدعلی شیرخانی، تهران، انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، چاپ اول، 1383.
- عالم، عبدالرحمن، تاریخ فلسفه سیاسی غرب (عصر جدید و سده نوزدهم)، تهران، مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، چاپ یازدهم، 1387.
- غنی­نژاد، موسی، «ظهور اندیشه آزادی و پیوند آن با اقتصاد سیاسی» تهران، مجله سیاسی-اقتصادی، سال نهم، شماره پنجم و ششم، 1373.
- فراست، اس. ای، درس­های اساسی فلاسفه بزرگ. مترجم منوچهر شادان. تهران، انتشارات بهجت، چاپ هفتم، 1394.
- کمالان، مهدی، منشور سازمان ملل متحد، تهران، انتشارات کمالان، چاپ سوم، 1389.
- گریفیتس، مارتین؛ تری، اوکلاگان، مفاهیم کلیدی روابط بین­الملل، مترجم: محمدامجد. تهران، انتشارات میزان، 1388.
- مارکوزه، هربرت، خرد و انقلاب، مترجم: محسن ثلاثی، تهران، انتشارات نقره، چاپ اول، 1377.
- مصفا، نسرین، «جایگاه حقوق بشر در نظریه­های روابط بین­الملل»، فصلنامه سیاست، دورۀ اول، شمارۀ چهارم، 1387.
- مطهری، مرتضی، اسلام و مقتضیات زمان، تهران، صدرا، چاپ نهم، 1373.
- موسی­زاده، رضا، بایسته­های حقوق بین­الملل عمومی، تهران، انتشارات میزان، چاپ چهارهم، 1389.
- نویمان، فرانتس، آزادی و قدرت و قانون، مترجم: عزت الله فولادوند، تهران، انتشارات خوارزمی، چاپ اول، 1373.
- نوبهار، رحیم، مقدمه ویلیام رگ بر کتاب از واقعیت­ها تا هنجارها اثر یورگن هابر ماس، سالنامه ایرانی حقوق بین­الملل و تطبیقی، چاپ سوم، 1386.
- هاشمی، سیدمحمد، حقوق بشر و آزادی­های اساسی، تهران، انتشارات میثاق، چاپ اول، 1384.
     منابع لاتین
- Archibugi, M., & Bareis, L. "Do international parliaments matter? An empirical analysis of influences on foreign policy and civil rights". European Journal of International Relations, 28(4), 2022.
- Bajaj, M. "Human rights education: Ideology, location, and approaches". Human Rights Quarterly, 33(2), 2011.
- Beitz, C. R. The idea of human rights. OUP Oxford, 2009.
- Bodin, J. Six of the commonwealth, Abridged and Translated by M.J. Tooly, Basil Blal Well oxford, 1955.
- Brandao, C. The roots of human rights: the epistemological turn provoked by Francisco de Vitoria. Humanities and Rights Global Network Journal, 1(1), 2019.
- Chan, S. Liberalism, democracy and development. Cambridge University Press, 2002.
- Davies, B. The Thought of Thomas Aquinas. Clarendon Press, 1992.
- Donnelly. universal Human Rights in Theory and practice (Ithaca, NY: Cornell university press, 2003.
- Donnelly, J., & Whelan, D. J. International human rights. Routledge, 2020.
- ElewaBad, M. "Basic principles Governing Limitations on Individual Rights and Freedom in Human Rights Instruments", International Journal of Human Rights, Vol.7, no.4, Winter, 2003.
- Finnis, J. Natural law and natural rights. Oxford University Press, 2011.
- Green, P. J., & Ward, T. "State crime, human rights, and the limits of criminology". Social Justice, 27(1 (79), 2000.
- Goodman, R., & Pegram, T. (Eds.). Human rights, state compliance, and social change: Assessing national human rights institutions. Cambridge University Press, 2011.
- Hill, B., & Lagerlund, H. (Eds.). The Philosophy of Francisco Suárez. Oxford University Press, USA, 2012.
- Jones, T. D. "Human Rights: group defamation, freedom of expression, and the law of nations" (Vol. 33). Martinus Nijhoff Publishers, 1998.
- Liñán, A., & Atehortúa, A. K. G. Oversight Hearings, Stakeholder Engagement, and Compliance in the Inter-American Court of Human Rights. International Organization, 2024.
- Livezy,L. "US Religious organizations and the International Human Rights Movement Human Rights Quarterly", vol.11,  1998.
- Lycos, K. Plato on justice and power: reading Book I of Plato's Republic. Sunny Press, 1987..
- McCormick. Weber, Habermas and Transformations of the European state constitutional, Social, and supra national Democracy (Cambridge: Cambridge University press, 2007.
- Pacht, L. H, International Law and Human Rights, London, Stevens, 1950.
- Rishmawi, M. The Responsibility to Protection of Civilians: The Human rights story in The UN security Council and the Responsibility to Protect: Policy, Process, a Practice (Favorite papers of The Diplomatic Academy of Vienna, Vienna the Diplomatic Academy of Vienna, 2010.
- Shestak J. "The Philosophic foundation of Human Rights", Human Rights Quarterly, 20, 1998.
- Sperduti,G. The Protection of Human Rights and the principle of Non-intervention in Internal Affairs of states(The Institute of International Law, Session of Santiago de Copostela, 1998.
- Sullivan. "Advancing the Freedom of Religion", American Journal of International law, Vol. 82, 1988.
- Waldron, J. Rights, ed. Good in R. and Pettitp., A Companion to Political Philosophy, Black Well Publisher, 1995.
 
دوره 2، شماره 3 - شماره پیاپی 5
پژوهش های فقهی حقوق بشر
پاییز 1404
صفحه 113-128