1
گروه حقوق، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.
2
گروه فقه و حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3
گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
10.22034/jhsrj.2026.2084053.1050
چکیده
زمینه و هدف: با گسترش تجارت الکترونیکی بینالمللی، اصل رضایت به عنوان پایه مشروعیت قراردادها، با چالشهای نوینی مواجه شده است. این مطالعه با هدف تحلیل مفهوم رضایت در قراردادهای الکترونیکی بینالمللی و بررسی شیوههای تحقق آن در محیط دیجیتال، عوامل مؤثر بر صحت و مشروعیت رضایت را بررسی کرده است.
مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی میباشد و روش جمعآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است.
یافتهها: تحقیق نشان داد که ویژگیهای خاص قراردادهای الکترونیکی شامل غیرحضوری بودن، سرعت انعقاد، استفاده از سیستمهای خودکار و حضور طرفین چندملیتی، بر نحوه ابراز و تحقق رضایت تأثیرگذارند. ایجاب و قبول الکترونیکی، کلیک، پیام دادهای و امضای دیجیتال نقش کلیدی دارند، اما اختلال در اراده، تدلیس دیجیتال، اکراه اقتصادی و عدم توازن قدرت، زمینه بروز رضایت ظاهری را فراهم میکنند.
ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
نتیجهگیری: مطالعه نشان میدهد که تضمین رضایت واقعی نیازمند شفافسازی شروط قرارداد، الزام به رضایت آگاهانه، حمایت از مصرفکننده و استانداردسازی قراردادهای الکترونیکی بینالمللی است. فناوری میتواند با ابزارهای احراز هویت، ثبت و پیگیری تراکنشها، تحقق رضایت واقعی را تقویت کند و مشروعیت قراردادهای دیجیتال را تضمین نماید.