پژوهش های فقهی حقوق بشر

پژوهش های فقهی حقوق بشر

تأثیر اصول حقوق همبستگی بر تعهد و همکاری دولت­ها در جهت مقابله با کووید 19

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه حقوق عمومی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
چکیده
زمینه و هدف: پاندمی کووید-19 نشان داد که بحران‌های سلامت جهانی تنها با اقدامات ملی قابل مدیریت نیستند و نیازمند همکاری فرامرزی و رعایت اصول حقوق همبستگی است. هدف این تحقیق بررسی تأثیر اصول حقوق همبستگی بر تعهد و همکاری دولت‌ها، نقش سازمان‌های غیردولتی و مشارکت جمعی در مقابله با تهدیدهای سلامت جهانی از جمله کووید-19 است.
مواد و روش ­ها: در این تحقیق، از روش تحلیلی-توصیفی و ابزار کتابخانه‌ای استفاده شده است.
ملاحظات اخلاقی: فرایند نگارش مقاله حاضر با ملاحظه اصول اخلاقی در ارجاع‌دهی و استناد به منابع انجام شده است.
یافته­ ها: اصول حقوق همبستگی دولت‌ها را ملزم می‌سازد تا بدون تبعیض و با شفافیت، منابع و خدمات بهداشتی را به‌طور هماهنگ ارائه کنند. سازمان‌های غیردولتی با ارائه آموزش، حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر و توزیع منابع، نقش مکمل دولت‌ها را ایفا کردند. دسترسی برابر به واکسن، همکاری بین‌المللی و مشارکت جامعه مدنی از مؤلفه‌های کلیدی موفقیت در مدیریت بحران‌های سلامت جهانی بودند.
نتیجه­: اجرای اصول حقوق همبستگی، همکاری بین‌المللی و مشارکت فعال سازمان‌های مردم‌نهاد پایه‌های اصلی موفقیت در مقابله با بحران‌های سلامت جهانی هستند. ترکیب این عوامل امکان کاهش اثرات فرامرزی بحران، تضمین عدالت در دسترسی به خدمات سلامت و ارتقای تاب‌آوری جامعه را فراهم می‌کند و الگوی علمی و عملی برای بحران‌های آینده ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

- آقابابایی حسین، «مطالعه تطبیقی حقوق وضعیت اضطراری با نگاهی به مدیریت بیماری کووید 19؛ از مبانی قانونی تا تجویز مداخله کیفری»، مجله حقوقی دادگستری، دوره هشتادوپنجم، شماره صدوشانزدهم، 1400.
- آقامحمدی، ابراهیم، «همه‌گیری کرونا، قدرت نرم و تحول در دستور کار سیاست جهانی، فصلنامه مطالعات قدرت نرم»، شماره بیست­ودوم،  1399.
- اکبرپور، ساجده؛ غلامحسین، مسعود؛ اخوان­فرد، مسعود، «حقوق همبستگی و نقش آن در شکوفایی نسل سوم حقوق بشر، مجله حقوق پزشکی»، ویژه‌نامه نوآوری حقوقی، جلد 15، .1400
- انصاری، باقر، «نقدهای مطرح علیه حقوق همبستگی و پاسخ به آنها»، مجله تحقیقات حقوقی، دوره پانزدهم، شماره پنجاه­وهشتم، 1391.
- برادران سید، زهرا؛ فلاح مهرآبادی، محمدحسین، «دیپلماسی واکسن؛ ابزاری در جهت اعمال قدرت نرم»، مجله ترویج واکسن و پیشگیری از بیماری­های در دامپزشکی، دوره اول، شماره دوم، 1401.
- بهمئی، محمدعلی؛ شهبازیان، علی، «حمایت از حق بر سلامت در دعاوی سرمایه‌گذاری ناشی از بیماری‌های فراگیر جهانی با تکیه بر کووید-19»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، ویژه­نامه حقوق و کرونا، دوره بیست­وسم، 1399.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی، تهران، نشر گنج دانش، 1371.
- خواجه، مهسا؛ راعی، مسعود؛ انصاری مهیاری، علیرضا، «تعهد به همکاری بین‌المللی در زمان وقوع بلایا»، پژوهش‌های حقوقی، دوره بیست­ودوم، شماره پنجاه­وپنجم، 1402.
-  دماری، بهزاد؛ حیدرنیا، محمدعلی؛ رهبری بناب، مریم، «نقش و عملکرد سازمان‌های مردم‌نهاد در حفظ و ارتقای سلامت جامعه»، فصلنامه پایش، دوره سیزدهم، شماره پنجم، 1393.
- رزاقی عبدالله؛ شایگان، فریده، «مفهوم همبستگی بین‌المللی و تأثیر آن بر ساختار حقوق بین‌الملل نوین»، مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، دوره پنجاهم، شماره چهارم، 1399.
- رستمی، سارا؛ جعفری، افشین؛ رستمی، سودابه، «تحولات حق بر سلامت در ایران و بین‌الملل با تأکید بر حقوق شهروندی و کووید-19»، مجله حقوق پزشکی، دوره پانزدهم، شماره پنجاه­وششم، 1400.
- شیخ دزفولی، روح­الله؛ انصاریان، مجتبی؛ کوشا، سهیلا، «تعهدات حقوق بشری دولت‌ها در دوران کرونا با تأکید بر حق اطلاع‌رسانی»، فصلنامه علمی پژوهش‌های نوین حقوق اداری، دوره پنجم، شماره چهاردهم، 1402.
- ضیایی بیگدلی، محمدرضا، حقوق بین‌الملل عمومی، تهران، نشر میزان، 1385.
- کاتوزیان، ناصر، الزام‌های خارج از قرارداد مسئولیت مدنی، تهران، نشر دانشگاه تهران، 1387.
- میرمحمدی، مصطفی؛ صادقی، جلال، «حقوق همبستگی و همبستگی بین‌المللی: چالش‌های فرارو و آخرین تحولات»، فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، سال هفدهم، شماره چهل­ونهم، 1394.
- مظاهری جبلی، شاهین؛ محبی، محسن؛ علیپور، محمدرضا، «تعهدات بین‌المللی دولت برای تأمین اقلام و تمهید روش‌های پیشگیری، کنترل و مقابله با بیماری‌های همه‌گیر نوپدید با تأکید بر عالم‌گیری ویروس کووید 19»، فصلنامه پژوهش‌های نوین حقوق اداری، دوره ششم، شماره بیست­ویکم، 1403.
- معین، محمد، فرهنگ معین، تهران، انتشارات زرین، 1386.
- میرعباسی، سید باقر؛ علامه، ام‌الفخر، «حقوق همبستگی، مکانیسم‌های متناقض بین‌المللی و مکانیسم‌های متناسب اسلامی»، فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره دوم، 1397.
- میرفخرایی، سید بهراد، «پاندمی کووید-19 در پرتو حقوق همبستگی»، دو فصلنامه تمدن حقوقی، دوره چهارم، شماره هشتم، 1400.
- هیوود، اندرو، سیاست، ترجمه عبدالرحمن عالم، تهران، تشر نی، 1393.
- یوسفی، سهیلا؛ سلیمانی، حسن، «فعالان محدود، فعالیت‌های نامحدود؛ بررسی نقش و عملکرد سازمان‌های بین‌المللی غیردولتی INGOs در مقابله با بحران جهانی ویروس کرونا»، تحقیقات حقوقی بین‌المللی، شماره شصتم، 1402.
     منابع لاتین
- Committee on economic, Social and Culturak Rights, (2000), General comment No14, states partix obligations , para 30,31,44.
 -Holder J (2022) . Tracking Coronavirus Vaccinations Around the World 2022 [Available from: Tracking Coronavirus Vaccinations Around the World.
 -Hotez PJ. Preventing the next pandemic: Vaccine diplomacy in a time of anti-science: Johns Hopkins University Press; 2021.
-Mashooda, baderin (2014). Robert maccorguodale, op-cit.
 -Noh, J.-E. The Fight for Global Health Justice: The Advocacy of International Humanitarian and Development NGOs During the COVID 19 Pandemic. Voluntas: International Journal of Voluntary and Nonprofit Organizations, 35, 2024.
- United Nations Security Council (2020, July 1), Res 2532.
- United Nations Security Council (2021, February 26), Res. 2565.