پژوهش های فقهی حقوق بشر

پژوهش های فقهی حقوق بشر

چالش‌های سلامت زنان در پرتو رویکردهای فمنیستی و اسلامی حقوق بشر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
لیلا قلیجایی
گروه حقوق بین‌الملل، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران.
10.22034/jhsrj.2025.2059152.1015
چکیده
زمینه و هدف: حق بر سلامت در پرتو تحولات حقوق بشر در ارتباط با اقشار مختلف به صورت اختصاصی مورد بحث قرار می­گیرد. هدف از پژوهش حاضر تبیین چالش­ های حق بر سلامت زنان در چهارچوب رویکردهای اسلامی و فمنیستی حقوق بشر می­باشد.
مواد و روش ها: این تحقیق از نوع نظری بوده ‌روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی می‏باشد و روش جمع ‏آوری اطلاعات بصورت کتابخانه‏ ای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است.
ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت­داری رعایت شده است.
یافته­ ها: حق بر سلامت زنان در حال حاضر دچار انکسار و چندگانگی شده است. چندگانگی مزبور نیز ماحصل رویکردهای فلسفی مختلف و حاکم شدن نگاه منطقه ­ای به حق بر سلامت است. در این راستا، شکل­ گیری رویه ­های منطقه­ ای نقش بسیار مهمی را ایفا نموده است.
نتیجه­: رویکرد فمنیسم در چهارچوب حقوق بشر به واسطه تأکید بر اصل مساوات و عدم توجه کافی به ضرورت تبعیض مثبت به نفع زنان در مواجهه با حق بر سلامت زنان به شکلی چالش­زا عمل نموده است؛ اما از طرف دیگر، در چهارچوب رویکرد اسلامی و تأکید بر تبعیض مثبت به نفع زنان و طراحی هنجارهای متناسب با این وضعیت، چالش­های ناشی از مساوات مطلق در رویکرد اسلامی متصور نمی­باشد.
کلیدواژه‌ها
حقوق بشر
رویکرد فمنیسم
رویکرد اسلامی
حق بر سلامت
حقوق زنان
  • طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، 1393ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، بیروت، دارالمعرفه، 1408ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتتب الاسلامیه، 1374.
  • Ayelet Shai, Shahar Koffler,  Yael Hashiloni-Dolev, “Feminism, Gender Medicine and Beyond: A Feminist Analysis”,  International Journal for Equity in Health, 2020
  • Binatris R. Ninawagaba, “Reproductive Rights as Fundamental Human Rights: A Feminist Perspective on Bodily Autonomy and Social Justice”, ResearchGate, 2024.
  • Barnet, OW, Miller, CL, Robin R, Perrin, D, Family violence Across life Span, Oxford, Sage publications, 1996.
  • Brigitte Y, Diane E, Isabella B, Questioning Financial Governance from a Feminist Perspective, Hague, Taylor & Francis, 2011.
  • Chappell A, Piquero A, Applying Social Learning Theory to Police Misconduct. Journal of Deviant Behavior, volume (25)2, 2004.
  • City Mashkore and Effendi, “Islamic Perspective About Women’s Reproductive Health Rights”, Al Huwiyah Journal of Woman and Children Studies, Volume 2, Issue 2, 2022
  • Deborah, L, Brake, M C, Verna, L, The Oxford Handbook of Feminism and Law in the United States, Oxford, Oxford university press, 2012.
  • Disch, Lisa, The Oxford Handbook of Feminist Theory, Oxford, Oxford university press, 2011. P. 249-250
  • Dutt M, Human rights and women's health, Journal of the American Medical Women's Association, volume 52(4), 1997.
  • Fantasia HC, Promoting Women's Health and Gender Equality, Nursing for women's health, volume 27(1), 2012.
  • Hilary L, Susan SH, Feminist Perspectives on Equity and Trusts, Oxford, Oxford university press, 2013.
  • Hyde, E, Greene ME, Darmstadt, GL, Time poverty Obstacle to women's human rights health and sustainable development, Journal of global health, volume 10(2), 2020.
  • Needlesky, Jennifer et l., “Embracing a Feminist Approach to Women’s Reproductive Health”, Sexual and Reproductive Health Matters, 2023.
  • Norhana Ahad, Mohammad Fahmi Abdul Hamid,Khairul Azhar Meerangani, Nor Azlina Abd Wahab, Siti Nurul Izza Hashim, Ahmad Azlan Raihan, “Women’s Reproductive Rights: Between Shariah Demands and Equal Rights”, International Journal of Research and Innovation in Social Science, 2024.
  • Kapoor A. Physical emotional and sexual violence during pregnancy in Malatya turkey, European journal of public health, volume 16(2), 2005.
  • Scales, Ann, Activism Lawyering and Legal Theory, Oxford: oxford university Press, 2006.
  • Seikkula J, Trimble D, Healing Elements of Therapeutic Conversation Dialogue as an embodiment of Love, Journal of Family Process, volume (44)4, 2005.
  • Woodruff, TJ, Conry, JA, Climate change women’s health and the role of obstetricians and gynecologists in leadership, International journal of gynecology and obstetrics the official organ of the International Federation of Gynecology and Obstetrics, volume 155(3), 2013.

 

پژوهش های فقهی حقوق بشر
دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 4
پژوهش های فقهی حقوق بشر
تابستان 1404
صفحه 17-34