پژوهش های فقهی حقوق بشر

پژوهش های فقهی حقوق بشر

تبیین و جایگاه قراردادهای بین الملل اسلامی با تأکید بر حقوق بشر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار و عضو هیئت عملی گروه حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
10.22034/jhsrj.2025.2055121.1008
چکیده
زمینه  و هدف:  قراردادهایی که در جنگ و صلح، روابط بین دولت اسلامی و دیگر دولت ها را تنظیم می کند از اموری است که شایسته است حکومت اسلامی برای تضمین حیات و استقرار دولت اسلامی دارای اهمیت ویژه ای می باشد و استمرار حیات و گسترش این کار ارزشمند، مشروعیت خود را از رسالت آسمانی دریافت می کند و باعث همبستگی میان دولت ها می شود.
مواد و روشها: این پژوهش بصورت توصیفی - تحلیلی و از منابع کتابخانه ای تدوین شده است.
ملاحظات اخلاقی: در نگارش مقاله اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
یافتهها:  دلیلی عقلی یا شرعی برای انتهای روابط سیاسی به مجرد شروع جنگ نداریم، به ویژه هنگامی که مصالحی در بین باشد، همانند این که استمرار نمایندگی سیاسی به عنوان یک حلقه اتصال دهنده در جهت گفت وگو و ایجاد تفاهم در بین دولت های درگیر جنگ باشد، مگر آن که در حالت ثبات یا احتمال خطر در ادامه اقامت فرستاده سیاسی، برای مصالح دولت وجود داشته باشد.
نتیجه: در ماده 38 لایحه دیوان عدالت بین المللی برای ترتب آثار قرارداد، همان اقتضائات مذکور را از قبیل اعلام رسمی و تبادل تصویب نامه ها را در نظر گرفته است. البته اگر قایل به صحت چنین عرفی در قراردادهای بین المللی باشیم و عرف در شرع اسلام تا زمانی که منجر به حلال شدن حرامی و حرام شدن حلالی نباشد، معتبر است.
کلیدواژه‌ها

ابن عربی، محمد، بی­تا، احکام القرآن، تحقیق محمد عبدالقادر عطا، بیروت، دارالفکر للطباعه و النشر، بی جا.
حر عاملی، شیخ محمد بن حسن (1372ش) ، وسائل الشیعه ، قم، مؤسسه آل البیت (ع)، بی جا.
خویی، سید ابوالقاسم (1992م)، مصباح الفقاهه فی المعاملات، تقریر میرزا محمد علی توحیدی، بیروت، دارالهادی، بی جا.
عظیمی شوشتری، عباسعلی(1387)، حقوق قراردادهای بین المللی در اسلام، مؤسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان، قم، چاپ اول .
عقیل ، سعید (1389)، قراردادهای بین المللی در اسلام، فصلنامه معرفت، شماره 43.
عمید زنجانی، عباسعلی(1380)، فقه سیاسی، تهران، امیرکبیر، چاپ دوم.
عمید زنجانی، عباسعلی(1362)، امام علی (ع) و حقوق اقلیت ها، کتاب نقد، سال پنجم، شماره هیجدهم، تهران، چاپ اول.
قافی حسین (1396)، بررسی فقهی انتخاب قانون حاکم بر قراردهای توسط متعاقدین در حقوق بین الملل خصوصی، فقه و اصول، سال 49، شماره 3.
قزوینی زنجانی (1414)، ملأ علی، صیغ العقود، قم ، انتشارات شکوری، چاپ اول.
الماوردی، علی بن محمد (1409)، الاحکام السلطانیه ، مکتبه دارابن قتیبه، الکویت، چاپ اول.
 محقق داماد، مصطفی(1380)، قواعد فقه مدنی، تهران، سازمان سمت، چاپ چهارم.
 ضیائی بیگدلی، محمد رضا (1375)، اسلام و حقوق بین الملل ، گنج دانش، تهران ، چاپ اول.
 مکارم شیرازی، ناصر(1383)، القواعد الفقهیه، مدرسه الامام علی بن ابی طالب(.ع)، قم .
 موسوی بجنوردی، سید محمد حسن( 1386)، القواعد الفقهیه ، مهدی مهریری، نشر الهادی، قم.
 نجیب الامناری (1930)، الشرع الدولی فی الاسلام، دارإبن زیدون للطباعه و النشر، بیروت.
 نوری، میرزا حسین طبرسی (1320 ه)، مستدرک وسائل الشیعه، مؤسسه آل البیت (ع) ، قم ، چاپ اول.
 الزحیلی، وهبه (1390)، آثار الحرب فی الفقه الاسلامی، عبدالحسین بینش، نشر زمزم ، چاپ اول.
  عبده، محمد (1412ق)، نهج البلاغه ، قم، دارالذخائر، بی جا.
حیدر، علی (2003 م)، درر الاحکام شرح مجله الاحکام، ریاض، دار عام الکتب، بی جا، ج 1.
 غافری، جمیل (2012)، التجار الدولیه من منظور شرعی بین الحریه و الحمایه، عمان ، بی تا.
 قرطبی، محمد (1985)، الجامع لاحکام القرآن، تحقیق و تصحیح أبو إسحاق إبراهیم، بیروت، بی جا.
متقی هندی، علاء الدین(1989)، کنز العمال فی سنن الاقول و الافعال، بیروت، موسسه الرساله.
 مکارم شیرازی، ناصر ( 1410ق)، القواعد الفقهیه، قم، مدرسه الامام علی (ع)، بی جا.
میر محمد صادقی، حسین (1391)، بازتاب قواعد اخلاقی در قوانین راجع به کسب و کار در حقوق اسلام و ایران، حقوق تطبیقی دانشگاه مفید.ف ش1.
نجفی، شیخ محمد حسن (1365)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، بی جا، ج 22.