انجمن علمی حقوق بشر اسلامی ایران پژوهش های فقهی حقوق بشر 3092-7161 3 3 2026 09 23 Assessing the Criminalization of the Intentional Transmission of Communicable Diseases as Health Terrorism, with Emphasis on the HIV Virus, in Light of Human Rights Principles سنجش جرم‌انگاری انتشار عمدی بیماری‌های واگیر به‌عنوان تروریسم سلامت با تأکید بر ویروس اچ.آی.وی در پرتو اصول حقوق بشر 125 144 737779 10.22034/jhsrj.2026.2092452.1088 FA پیمان نمامیان دانشیار حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران. 0000-0001-7681-7293 سید رضا احسان پور پژوهشگر پسادکتری حقوق بین‌الملل کیفری سلامت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران. 0000-0001-9135-3968 Journal Article 2026 04 23 <strong><span>Background and Aim:</span></strong><span> </span><span lang="EN">With the expansion of emerging threats in the field of global health, the relationship between health security, human rights, and criminal law has gained increasing importance. Focusing on the intentional transmission of Communicable Diseases, with Particular Emphasis on the HIV Virus, this article seeks to examine the extent to which the criminalization of such conduct can be justified within the framework of health terrorism and how it can be aligned with fundamental principles of human rights.</span> <strong><span>Materials and Methods</span></strong><strong><span>:</span></strong><span> </span><span lang="EN">The present study was conducted using a descriptive-analytical method with a comparative approach. In this regard, the theoretical foundations of health security, the right to health, the criminalization of HIV transmission, and examples of legal developments in different legal systems were analyzed. </span> <strong><span>Ethical Considerations:</span></strong><span> </span><span lang="EN">In analyzing the subject, principles such as human dignity, non-discrimination against people living with HIV, protection of privacy, proportionality in criminal intervention, the principle of legality of crimes and punishments, and the need to safeguard the right to health were taken into consideration. </span> <strong><span>Findings</span></strong><strong><span>:</span></strong><span> </span><span lang="EN">The findings of the study indicate that modern legal approaches have moved away from broad, fear-based criminalization and instead emphasize criteria such as criminal intent, actual risk, causation, and proportionality. Moreover, in contemporary criminal policy, HIV transmission is not equated with classical bioterrorism, except in extreme cases involving an intent to cause widespread harm. </span> <strong><span>Conclusion</span><span>:</span></strong><span> </span><span lang="EN">The criminalization of intentional HIV transmission is justifiable and legitimate only when it is narrowly designed, based on the establishment of intent, the existence of actual risk, and compliance with human rights principles. Otherwise, such an approach may lead to discrimination, violation of privacy, reduced trust in the health system, and weakened effectiveness of preventive policies. </span> <strong><span lang="FA">زمینه و هدف</span></strong><strong><span lang="FA">:</span></strong><span lang="FA"> با گسترش تهدیدات نوپدید در حوزه سلامت جهانی، نسبت میان امنیت سلامت، حقوق بشر و حقوق کیفری اهمیت فزاینده‌ای یافته است. این پژوهش با تمرکز بر انتشار عمدی بیماری واگیردار به‌ویژه اچ.آی.وی، درصدد سنجش این مسأله است که جرم‌انگاری چنین رفتاری در چارچوب تروریسم سلامت تا چه میزان قابل توجیه بوده و چگونه می‌توان آن را با اصول بنیادین حقوق بشر سازگار ساخت.</span> <strong><span lang="FA">مواد و روش ­ها</span></strong><strong><span lang="FA">:</span></strong><span lang="FA"> پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی تطبیقی انجام شده است. در این راستا، مبانی نظری امنیت سلامت، حق بر سلامت، جرم‌انگاری انتقال اچ.آی.وی و نمونه‌هایی از تحولات حقوقی در این زمینه مورد سنجش قرار گرفته‌اند. </span> <strong><span lang="FA">ملاحظات اخلاقی</span></strong><strong><span lang="FA">:</span></strong><span lang="FA"> در تحلیل موضوع، اصولی مانند کرامت انسانی، منع تبعیض علیه افراد مبتلا به اچ.آی.وی، حفظ حریم خصوصی، تناسب در مداخله کیفری، اصل قانونی بودن جرائم و مجازات‌ها و ضرورت حمایت از حق بر سلامت مورد توجه قرار گرفته است.</span> <strong><span lang="FA">یافته ­ها</span></strong><strong><span lang="FA">:</span></strong><span lang="FA"> یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رویکردهای نوین حقوقی از جرم‌انگاری گسترده و مبتنی­بر ترس فاصله گرفته و بر معیارهایی چون قصد مجرمانه، خطر واقعی، رابطه سببیت و تناسب تأکید دارند. وانگهی، انتقال اچ.آی.وی در سیاست جنایی معاصر، جز در موارد افراطیِ همراه با قصد آسیب‌رسانی گسترده، با بیوتروریسم کلاسیک یکسان انگاشته نمی‌شود.</span> <strong><span dir="RTL" lang="FA">نتیجه</span><span dir="RTL" lang="FA">­:</span></strong><span dir="RTL" lang="FA"> </span><span dir="RTL" lang="FA">جرم‌انگاری انتشار عمدی اچ.آی.وی تنها در صورتی موجه و مشروع است که به‌صورت محدود، مبتنی بر احراز قصد، وجود خطر واقعی و رعایت اصول حقوق بشری طراحی شود. در غیر این صورت، چنین رویکردی می‌تواند به تبعیض، نقض حریم خصوصی، کاهش اعتماد به نظام سلامت و تضعیف کارآمدی سیاست‌های پیشگیرانه منجر شود</span><span dir="RTL" lang="AR-SA">.</span> https://www.jhsrj.ir/article_737779_5c23fb503f056e6776639296de0fee9e.pdf